Yüksek performanslı, turbo/kompresörlü ya da yarış kullanımlı motorlarda silindir kapağı (head) ve ana yatakların (main) blokla bağlantısı; sızdırmazlık, yatak geometrisi ve uzun ömür için belirleyicidir. ARP Studs (saplama kitleri), OEM cıvatalara göre daha yüksek çekme dayanımı, tekrarlanabilir tork/ön-yük ve eşit kuvvet dağılımı sağlayarak bu kritik bölgeleri güvence altına alır.

Neden “Stud” (Saplama) Cıvatadan Üstündür?

Mekanik avantajlar

Daha eşit klempleme (clamping) kuvveti: Somun, sabit kalan bir saplama üzerinde sıkılır; dişler zorlanmaz, blok dişi daha az yıpranır.
Daha az sürtünme değişkeni: Tork uygulaması tek yüzeyde (somun/washer) yoğunlaşır; ön-yük daha tahmin edilebilir olur.
Hizalama ve sızdırmazlık: Kapak, saplamalarla “kılavuzlanır”; MLS conta ve blok/kafa yüzeyleri daha iyi merkezlenir.

Basit formül – yaklaşıksal klempleme hesabı
Tork ≈ K · F · d

Örnek (yaklaşık): M11 stud, 110 N·m, K=0.12 ⇒ F ≈ 110 / (0.12×0.011) ≈ 83 kN / saplama.

Not: Bu hesap yaklaşıktır; gerçek değerler yüzey durumu ve yağlamaya bağlıdır. Her zaman kitinizin resmî tork talimatını uygulayın.

Malzeme	Yaklaşık Çekme Dayanımı*	Kullanım Profili	Notlar
8740/ARP 8740	~180–190 ksi	OEM+ / orta seviye	Standart performans, düşük-orta boost
ARP2000	~200 ksi (≈1380 MPa)	Yüksek performans	Yaygın, ısıya dayanımı iyi
L19	~260 ksi	Çok yüksek ön-yük ihtiyacı	Korozyona daha hassas; ısı ve nemden korunmalı
625+ (Inconel tabanlı)	~260 ksi	Ekstrem uygulamalar	Yüksek ısı/boost, en üst seviye

* Değerler üretici tablolarına göre ± değişebilir; karşılaştırma amaçlı verilmiştir.

Hangi malzeme ne zaman?

Stage 1–2, ~1.2–1.6 bar boost: ARP2000 çoğu kullanım için yeterlidir.
Ağır drag/time-attack, >1.6 bar / nitro / yüksek EGT: L19 veya 625+ tercih edilir.
Sürekli ısı döngüsü ve uzun dayanım: 625+ daha güvenlidir (bütçesi yüksektir).

MLS (Multi-Layer Steel) contalar, stud’larla daha yüksek ve eşit klempleme altında en iyi sızdırmazlığı verir.
Baş yüzeyi ve blok deck: RA yüzey pürüzlülüğü üretici limitlerinde olmalı (genelde MLS için daha “pürüzsüz” gereklidir).
Fire-ring / o-ring çözümleri, çok yüksek silindir basınçlarında ek güvence sağlayabilir; işçilik hassastır.

Cıvatadan stud’a geçtiğinizde, krank ana yatak hat geometrisinde mikron seviyesinde değişim olabilir. Bu yüzden:

Temizlik: Blok ve kapak dişlerini thread chaser ile temizleyin (tamir paftasıyla malzeme kaldırmayın).
Kontrol: Deck ve kapak eğriliği (warp) ölçülmeli; tolerans dışıysa taşlama/honlama.
Kuru deneme (mock-up): Stud’ları parmak sıkılığında takın (blok tarafında aşırı tork uygulanmaz). Su kanalıyla temas eden dişlerde uygun diş sızdırmazı (sealer) kullanın; yağ değil.
Yıkama Plakası ve Somun Yağlaması: ARP Ultra-Torque ile washer ve somun yüzeylerini yağlayın.
Tork Dizilimi: Üretici tork sırasını izleyin; merkezden dışa çapraz.
Kademeli Tork: Örn. %40 → %70 → %100 (kit talimatındaki Nm değerlerine göre).
Isı Döngüsü: İlk çalıştırma ve ısınma sonrası retorque konusu:
- Çoğu MLS + ARP lube kombinasyonu retorque istemez.
- Üretici talimatında retorque varsa uygulayın; yoksa dokunmayın.
Yağ Kaçak ve Soğutma Kontrolü: İlk 100–300 km/ilk yarış gününde gözlem.

Uyarı: Tork değerleri kit spesifiktir. İnternetteki genel rakamları körüne uygulamayın.

Yanlış yağlama (yanlış K faktörü): Aynı torkta daha az/çok klempleme doğar → conta üfleme veya stud aşırı yüklenmesi.
- Çözüm: ARP’nin verdiği yağı ve değeri kullanın.
Dişlerde kir/yağ, çatlak conta yüzeyi: Eşit olmayan ön-yük → yerel kaçak.
- Çözüm: Dişler ve washer yüzeyleri tertemiz; deck/kapak RA uygun.
Retorque ihtiyacını yanlış yorumlama: Gerekmediği halde somunlara dokunmak yüzey filmini bozabilir.
- Çözüm: Kit kılavuzuna bağlı kalın.
Main studs sonrası hat doğruluğu ölçmemek: Yatak sarma riski.
- Çözüm: Align-hone ve ölçüm şart.

Her motor için saplama çapı/uzunluğu ve washer tasarımı farklıdır; doğru kit numarasını seçin.

Stud/somun/washer: Hasar yoksa ve akma/yield olmadıysa çoğu durumda yeniden kullanılabilir.
Kontrol: Dişlerde sıyırma, boyun bölgede çizik, somunda yüzey hasarı varsa değiştirin.
Rod bolts (biyel cıvataları) gibi stretch yöntemi gerektiren bağlantılarda uzama ölçümü şarttır; head/main stud’larda genelde tork yöntemi kullanılır.